Geplaatst op

Bregje’s Column: Leef jij “Ubuntu”?

Ubuntu is een typisch Zuid-Afrikaans begrip. Het betekent vrij vertaald: Ik ben omdat wij zijn. Een mens kan alleen gelukkig zijn, als de anderen dat ook zijn. En omgekeerd. Het staat voor vriendelijkheid, verbinding én zorg voor elkaar. Hoe Ubuntu in de praktijk kan werken bleek toen onlangs een vrouw ’s avonds in de stromende regen op Facebook een indringende oproep deed om te helpen bij het zoeken naar een vermist jongetje van drie jaar oud. Het jongetje was twee dagen eerder plotseling tijdens het buitenspelen in het township verdwenen.

Maar hij was gezien. Samen met zijn kidnapper. Ze konden niet ver weg zijn. Daarom werd iedereen verzocht om te komen. Door op straat te zoeken. Of door met de autolichten bij te schijnen in het donkere rietgebied. Of om met alle auto’s samen een ketting te maken, om zo een barrière te vormen. Zodat de vermeende kidnapper niet kon ontsnappen. Ook alle vrijwillige beveiligingsdiensten verspreidden al snel de oproep. Met resultaat. Honderden mensen zijn ongeacht het noodweer de straat opgegaan. Overal reden auto’s of stonden auto’s met groot licht. Van luxe SUV’s tot versleten bakkies. Arm of Rijk. Blank, gekleurd of zwart. Iedereen deed mee. De avondklok werd massaal genegeerd. Maakte niet uit, want de politie was er toch niet.

Samen

De zoektocht is de hele nacht doorgegaan. De volgende ochtend zijn er twee helikopters ingezet. Geheel gefinancierd door vrijwilligers. Zag nog dat een van die helikopters verdacht lang op een plek hing. Voordat hij over de berg wegvloog. Gedurende de dag werden de oproepen wat meer luguber van aard en werd er voornamelijk om wetsuits gevraagd en moesten we ook goed in de goten te kijken. Ik was er behoorlijk van onder de indruk. Helaas is het jongetje niet gevonden. Hij is tot op de dag van vandaag nog vermist. Maar deze zoekactie gaf me wel het gevoel, dat er hoop is. Dat mensen nog steeds samen kunnen komen in zo’n verdeeld land. Ik was oprecht trots op de getoonde gemeenschapszin in de “community” waarin wij wonen.

Dat gevoel werd nogal bedoezeld toen ik vernam waarom de helikopter zo lang op die berg gecirkeld had. Ze hadden daar namelijk een man en een vrouw gezien, die door een groep mensen zwaar mishandeld werden. Zal de details besparen. Maar het was allesbehalve “ubuntu.” Al zal het mij niets verbazen dat zij juist wel dachten vanuit dat oogpunt te handelen. Het gehele gedoe was namelijk op initiatief van de “sangoma.” Een ander Afrikaans begrip. Een sangoma is een traditionele genezer, slash, waarzegger.

Visioen

In dit geval meer een niet-waarzegger. Hij had namelijk een visioen gehad, waarin hij deze arme mensen het vermiste kindje eten had zien geven. Het was de buurvrouw van het jongetje en toevallig iemand met dezelfde naam als de kidnapper. Beide uit Namibië. Het feit dat zij Engels spraken en de tegenstanders enkel Xhosa, heeft hun zaak geen goed gedaan. Zij werden ervan verdacht het knulletje te hebben. Aan hun martelgang is enkel een einde gekomen, omdat een aantal mensen uit Namibië, die ook aan het zoeken waren, de berg opgetrokken zijn om hun landgenoten te bevrijden. De politie was daar al een tijdje ter plaatse. Dus de slachtoffers konden in de politieauto mee naar het bureau. Er zijn verder geen aanhoudingen verricht. Het leger is nog wel ingezet om de gemoederen in het township wat te bedaren.

Deze verhalen geven maar weer eens hoe anders hier gedacht en gehandeld wordt. Al die mensen met verschillende culturen, met elf verschillende talen, die samen met elkaar moeten leven. In een economisch en politiek onstabiel land. Met corrupte leiders. Die allesbehalve het goede voorbeeld geven. Met een lockdown en dagelijkse stroomonderbrekingen. Vind het gezien de omstandigheden nog aardig gaan.